Thấp khớp cấp là bệnh tim do thấp hay còn gọi là thấp tim hoặc bị sốt thấp khớp, đây là một bệnh viêm nhiễm toàn thể. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thêm thông tin bệnh. 

Thấp khớp cấp là gì?

Thấp khớp cấp là bệnh tim do thấp hay còn gọi là thấp tim hoặc bị sốt thấp khớp, đây là một bệnh viêm nhiễm toàn thể

Bệnh được biểu hiện ở nhiều cơ quan như: tim, não, da, khớp. Nhưng bệnh biểu hiện chủ yếu ở tim và khớp. Sau khi bị viêm đường hô hấp trên, trong khoảng từ 2 đến 4 tuần bệnh thấp khớp tim thường phát triển

Bệnh thấp khớp tim là bệnh hệ thống miễn dịch trung gian có liên quan đến nhiễm khuẩn liên cầu tan máu be-ta nhóm A (streptococcus), thời điểm xuất hiện sau khi nhiễm khuẩn ở đường miệng họng. Trong vòng 2 đến 3 tuần sau khi nhiễm khuẩn ở vùng hầu họng nếu không được điều trị đầy đủ thì có thể tiến triển thành bệnh thấp khớp tim. Bệnh tim mắc phải ở trẻ em từ 5 đến 15 tuổi có nguyên nhân chủ yếu là do bệnh tim do thấp.

Bệnh thấp tim là căn bệnh viêm toàn tim, được biểu hiện viêm nội tâm mạc, viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim, hoặc kết hợp cả ba trường hợp trên. tổn thương đặc trưng của thấp tim là tổn thương viêm thành ổ nhỏ nằm rải rác khắp nơi trong tim.

Nguyên nhân gây bệnh thấp khớp cấp

Nguyên nhân bệnh thấp tim cho đến nay vẫn còn chưa rõ ràng, dù các nhà khoa học đã chứng minh nhiễm khuẩn do streptococcus ở họng và ở đường hô hấp trên đóng vai trò quyết định.

Bệnh sốt thấp khớp thường xảy ra trong 2 tuần sau thời kỳ viêm họng. Đây là thời gian đủ cho kháng nguyên của vi khuẩn hình thành nên kháng thể để chống lại nhiễm khuẩn, từ đó đáp ứng miễn dịch xảy ra. Tuy nhiên, hàng loạt các cơ quan khác và tổ chức liên kết của tim ngay trong thời điểm đó bị phản ứng miễn dịch gây tổn thương. Người ta cho rằng, kháng thể chống lại kháng nguyên của vi khuẩn thì có phản ứng chéo với các kháng nguyên, tương tự được tìm thấy trong tổ chức liên kết ở các nơi khác và trong tim người.

Tỷ lệ mắc bệnh khoảng 3% sau khi viêm họng do liên cầu khuẩn. Điều này chứng tỏ rằng, chỉ có một số người là có kháng nguyên tương tự như của liên cầu và các kháng nguyên đó bao gồm:

  • Màng sợi cơ tim thì giống với kháng nguyên của màng liên cầu
  • Thành phần hyaluoronat của màng liên cầu giống với Hyaluronat có trong glycoprotein của van tim.
  • Độc tố chính của liên cầu tan huyết nhóm A chính là myosin của cơ tim giống với protein M của liên cầu.

Bệnh nhân đều được tìm thấy kháng thể kháng liên cầu khuẩn được gọi là ASLO hay ASO và hyaluronidase khi đang trong tình trạng nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp thì ASO cũng tăng trước khi có sốt thấp hay bắt gặp ở những người dễ cảm thụ và khi có các biến đổi về tim như trong bệnh nhồi máu cơ tim. Chính vì thế, chuẩn độ kháng thể này lại không phải là xét nghiệm cơ bản.

Ngoài những đáp ứng miễn dịch dịch thể, trong thấp tim còn có những đáp ứng miễn dịch qua trung gian tế bào có liên quan đến đại thực bào và tế bào lympho T, vì thế các tổn thương tim có thể sẽ do cả hai cơ chế đều cùng xảy ra.

Dấu hiệu bệnh thấp khớp cấp

Các dấu hiệu triệu chứng của bệnh thấp khớp cấp (bệnh thấp tim) bao gồm:

  • Sốt
  • Đau hoặc sưng đỏ khớp hay kết hợp cả hai cùng với những đặc điểm hay gặp ở các khớp lớn như khớp gối thì có tính di truyền. Từ sau vài ngày cho đến một tuần, cơn đau khớp thường đỡ nhanh hoặc khi dùng aspirin và các loại thuốc giảm đau khác, thường không để lại di chứng ở khớp.
  • Viêm đa khớp
  • Khó thở, tim đập nhanh quá đôi khi lại chậm quá và đau tức ngực và 
  • Một số biểu hiện khác như là xuất hiện nút ban hồng, các ban đỏ hình vòng trên da đặc biệt quanh các khớp hoặc ban nút chính là những ban nổi lên ở dưới da. Những dấu hiệu này không được phổ biến. 
  • Người bệnh sẽ có những biểu hiện như vung tay vung chân một cách vô thức, múa vờn, múa giật.

Các biện pháp phòng ngừa bệnh thấp khớp cấp

Bệnh thấp khớp cấp (bệnh thấp tim) có thể phòng ngừa được để tránh dẫn tới bệnh van tim do thấp hay phòng tránh được sự tiến triển của bệnh thêm nặng. 

Một số biện pháp phòng bệnh gồm:

 

Cách phòng bệnh cấp một

 

  • Giáo dục sức khỏe nhằm nâng cao ý thức của người dân về bệnh.
  • Nâng cao mức sống và hỗ trợ những người có hoàn cảnh khó khăn, nơi vùng sâu vùng xa,…
  • Giữ gìn vệ sinh và vệ sinh răng miệng, mũi, hầu họng nhằm để ngăn ngừa các nhiễm trùng do liên cầu
  • Tránh nhiễm lạnh và ăn uống đầy đủ để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể.

 

Cách phòng bệnh cấp hai

 

Khi phát hiện bị bệnh thấp tim thì cần tiêm phòng đều đặn để tránh những biến chứng trầm trọng đến van tim